[RSS] napisz do nas
Grzechowisko
Pod Berdem Wetlina
Bieszczaderia

Strona główna / Dokąd iść / Szlaki turystyczne i górskie szczyty

rozmiar tekstu: A A A
poprzednie zdjęcie           powrót do galerii          następne zdjęcie
Szczyt Chryszczata
Caryca  2011-10-26

Opis szczytu

MIEJSCE:
region: Bieszczady Wysokie
miejscowosc:

CHRYSZCZATA


Chryszczata (997 m n.p.m.) – szczyt w Bieszczadach, w paśmie Wołosania (inne nazwy tego pasma to: Wysoki Dział, Wielki Dział Etnograficzny). Na szczycie stoi betonowa wieża geodezyjna z czasów zaborów. Nazwa Chryszczata wywodzi się od łemkowskiej nazwy rośliny chreszczate zilie (czworolist pospolity) lub od skrzyżowania dróg (ukr. chrest – krzyż).

Na zachodnich stokach Chryszczatej znajduje się rezerwat przyrody nieożywionej "Zwiezło" założony w 1957 r. Obejmuje on dwa jeziorka osuwiskowe, zwane Jeziorkami Duszatyńskimi.

W masywie Chryszczatej znajdują się pozostałości rowów strzeleckich, bunkrów i ziemnych umocnień austriackich z roku 1914, polskich z roku 1920 oraz walk z okresu II wojny i powojennych z lat 1944–1946. W okresie I wojny światowej przebiegała tędy linia frontu, o którą walczyły wojska austriackie i rosyjskie. Na przełomie 1914/15 r. front dwukrotnie przeszedł przez Chryszczatą. Szczególnie ciężkie walki toczyły się w rejonie Wysokiego Działu. Pozostały po nich zarośnięte już dziś cmentarze na Chryszczatej i Magurycznem. Po zakończeniu I WŚ wzgórza Chryszczatej zostały umocnione przez polskich legionistów w celu obrony tego odcinka przed Ukraińską Halicką Armią. W okresie do 20 września 1944 wzgórza Chryszczatej były schronieniem oddziału partyzanckiego dowodzonego przez Mikołaja Kunickiego. Pod koniec września 1944 Kunicki oraz jego oddział wyprowadziły przez Chryszczatą, pokonując 2 linie niemieckich umocnień, uciekinierów (w tym całe rodziny, starców, dzieci i kobiety) z polskich wiosek w Bieszczadach, którzy uciekali przed UPA. W lipcu i sierpniu 1944 Chryszczata była wielokrotnie zdobywana przez polskich i radzieckich partyzantów, którzy atakowali stacjonujące tu oddziały 254 i 168 dywizji niemieckiej, mniejsze oddziały węgierskie oraz własowców. W latach 1945–1947 masyw i wzgórza Chryszczatej były schronieniem oraz bazą wypadową dla oddziałów UPA Chrina i Stiacha. Całkowite rozbicie obozów UPA na Chryszczatej nastąpiło dopiero latem 1947 przez oddziały 34 pp WP dowodzone przez pułkownika Jana Gerharda. U podnóża góry w czasie walk UPA z LWP w 1947 r. odbyła się prawdopodobnie ostatnia bojowa szarża polskiej kawalerii (szwadron jazdy KBW w składzie batalionu "Poznań"). Pamiątką po tamtych wydarzeniach są znajdowane po dziś dzień elementy uzbrojenia, okopy na stokach góry oraz całkowicie zarośnięte ślady cmentarzy wojskowych.

 

Szlaki piesze

* /czerwony/ Duszatyn – Jeziorka Duszatyńskie – Chryszczata (997 m n.p.m.) – Wołosań (1071 m n.p.m.) – Cisna (Główny Szlak Beskidzki)

* /niebieski/ Chryszczata (997 m n.p.m.) – Suliła (759 m n.p.m.) – Pogary (641 m n.p.m.) (szlak Biała – Grybów)

* /ściażka żołta/ SBN Rabe – Chryszczata (997 m n.p.m.) (ścieżka dojściowa do bazy namiotowej)

 

Źródło. Bieszczady Wysokie. Panoramy widokowe, schematy szlaków turystycznych. Agencja Wydawnicza WiT, Piwniczna-Zdrój 2000.




Ocena: 3/10
Ilość głosów: 2


Dodaj komentarz dodaj do ulubionych drukuj

wyjscie
copyright © bieszczaderia.pl | on-line: 8 | Projekt: intellect.pl