OLCHOWA

Wieś na południe od Zagórza, koło Tarnawy Górnej (ok. 300 mieszk.). Przystanek PKS przy szosie do Kalnicy (2 km od wsi).

Historia

Pierwsza wzmianka o Olchowej pochodzi z 1483 r., gdy stanowiła ona własność Tarnawskich, ale przypuszczalnie jej metryka siega czasów ruskich. Od II poło XVII do końca XIX w. w rękach Stadnickich, Białobrzeskich i Bugielów. W 1921 r. liczyła 56 domów i 324 mieszkańców (169 grek., 155 rzym.). W latach 1900-45 tutejszy majątek należał do rodziny Schrammów. Julian Schramm, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wiktor Schramm, profesor Uniwersytetu Poznańskiego, zasłużyli się dla badań nad historią i przyrodą regionu. W Olchowej mieszkała również malarka Helena Schramm. W dworze Schrammów znajdowała się bogata biblioteka oraz zbiory przyrodnicze i etnograficzne. Wszystko uległo zniszczeniu po 1945 r.

Z zespołu dworskiego ocalała murowana kaplica zbudowana w 1926 r. W jej wnętrzu obrazy Heleny Schramm oraz epitafia inskrypcyjne jej rodziny. Kaplicę rozbudowano w 1983 r. z przeznaczeniem na kościół filialny. W centrum wsi murowana cerkiew filialna p.w. Soboru Matki Bożej, zbudowana w 1865 lub 1887 r. Po 1947 r. opuszczona i całkowicie zdewastowana. Na cmentarzu, 200 m na północ od cerkwi, nagrobki członków rodziny Schrammów.

*Źródło: „Bieszczady 2006. Przewodnik dla prawdziwego turysty”, Wyd. Rewasz, Pruszków 2006.